Monografia na 95-lecie Morskiego Instytutu Rybackiego: aktualne tematy badań naukowych

Prace badawcze prowadzi w Morskim Instytucie Badawczym liczny zespół naukowców i ekspertów z różnych dziedzin związanych z ekosystemami morskimi i sektorem rybnym. Wyniki analiz są zazwyczaj publikowane w anglojęzycznych czasopismach naukowych, zdobywając uznanie w międzynarodowym gronie badaczy danej problematyki. Jednocześnie jako Państwowy Instytut Badawczy odpowiedzialny za Wieloletni Program Zbioru Danych Rybackich, a także realizując szereg innych prac badawczych i rozwojowych, w trakcie całego roku tworzymy setki opinii, ekspertyz i opracowań na rzecz organów administracji rządowej, podmiotów publicznych, organizacji pozarządowych i przemysłu. Żadne z powyższych źródeł informacji nie służy szerszemu odbiorcy w Polsce, który jest zainteresowany rzetelną, zweryfikowaną wiedzą naukową na temat Morza Bałtyckiego i sektora rybnego w Polsce. Dlatego właśnie, z okazji 95-lecia MIR – PIB, z przyjemnością oddaję w Państwa ręce tomy zawierające artykuły dotyczące trzech podstawowych działów aktualnych tematów badań naukowych, do których tworzenia zaprosiłam naszych najlepszych ekspertów.

Tom I – Zasoby ryb i rybołówstwo – zawiera prace przedstawiające podstawy metodyczne wnioskowania o dynamice najważniejszych stad ryb bałtyckich, ich rozmieszczeniu, uzupełnieniu i eksploatacji. Analizy takie bazują na wynikach powtarzalnego monitoringu stanu środowiska morskiego z istotnym wpływem wlewów z Morza Północnego, wynikach rejsów badawczych koordynowanych międzynarodowo i prowadzonych przez wszystkie państwa nadbałtyckie oraz określaniu składu połowów i wyników ekonomicznych polskiego rybołówstwa. Zaprezentowano tu również prace przedstawiające plan zarządzania węgorzem europejskim, historię zarybień rybami łososiowatymi oraz analizę intensywnie rozwijającego się w ostatnich dekadach dorszowego rybołówstwa rekreacyjnego.

 Tom II – Stan środowiska południowego Bałtyku – przedstawia wybór wyników badań z szerokiego zakresu analiz środowiskowych Morza Bałtyckiego realizowanych w MIR – PIB. Za najpoważniejszy problem Bałtyku uważa się jego eutrofizację, za którą według HELCOM to nadal Polska ponosi największą odpowiedzialność, wprowadzając ładunki biogenów pochodzących z nawozów rolniczych wodami Wisły i Odry. Kompleksowa analiza danych i parametrów modeli podważa taką tezę. W tomie przedstawione są również prace dotyczące innych parametrów środowiskowych (warunki tlenowe, zasolenie), biologicznych (sieć troficzna, zapasożycenie) i antropogenicznych (trwałe zanieczyszczenia organiczne) wpływających na funkcjonowanie ekosystemu Bałtyku lub uważanych za groźne (amunicja chemiczna).

Tom III – Produkty i przetwórstwo rybne – prezentuje prace dotyczące problemów tego sektora rybnego z uwzględnieniem jakości i bezpieczeństwa surowca, w szczególności ryb pelagicznych z Bałtyku, które mogą być w większym zakresie przetwarzane na cele konsumpcyjne. Duży wpływ na możliwości zwiększenia produkcji ma popyt konsumentów, którzy bywają wprowadzani w błąd doniesieniami medialnymi o substancjach niepożądanych w produktach rybnych. Z tego powodu w monografii przedstawiono dwie prace dotyczące wyników analiz chemicznych ryb i produktów rybnych dostępnych na polskim rynku. Cykl badań dopełniają analizy funkcjonowania łańcucha dostaw ryb bałtyckich, a także prezentacje niewykorzystanego potencjału gospodarki cyrkularnej, wykorzystującej do dalszej produkcji surowce odpadowe.

Zastępca Dyrektora ds. Naukowych

dr hab. inż. Iwona Psuty prof. nadzw.

Wersja elektronicza (PDF)

tom_1-01

tom_2-01

tom_3-01

Informacje

95-lecie Morskiego Instytutu Rybackiego:

aktualne tematy badań naukowych

TOM I – Zasoby ryb i rybołówstwo

TOM II – Stan środowiska południowego Bałtyku

TOM III – Produkty i przetwórstwo rybne

 

Redakcja naukowa

dr hab. inż. Iwona Psuty

 

Koordynacja wydania

Anna Ochman

Skład, opracowanie graficzne, projekt okładki, przygotowanie do druku

Grzegorz Kozłowski (grazer24@poczta.onet.pl)

Wydawca

Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy

81-332 Gdynia, ul. Kołłątaja 1

tel. +48 58 73 56 232

sekretariat@mir.gdynia.pl

www.mir.gdynia.pl

cc

Publikacja jest dostępna na licencji

Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.

Pewne prawa zastrzeżone na rzecz autorów. Zezwala się na wykorzystanie publikacji zgodnie z licencją – pod warunkiem zachowania niniejszej informacji licencyjnej oraz wskazania autorów jako właścicieli praw do tekstu.

Treść licencji jest dostępna na stronie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/

 

Gdynia 2016

ISBN 978-83-61650-16-4

Spis treści

TOM I – Zasoby ryb i rybołówstwo

  • Jan Horbowy
    Biologiczne i matematyczne podstawy zarządzania zasobami ryb – przegląd metod
    (Biological and mathematical bases of fisheries management – review of methods)
  • Włodzimierz Grygiel, Krzysztof Radtke, Zuzanna Mirny, Mirosław Wyszyński
    Bałtyckie rejsy badawcze jako podstawa oceny rozmieszczenia i liczebności rekrutujących pokoleń dorszy, śledzi, szprotów i storni
    (Baltic research surveys as a basis for the evaluation of distribution and abundance of cod, herring, sprat and flounder from recruiting year-classes)
  • Tycjan Wodzinowski, Krzysztof Radtke, Katarzyna Nadolna-Ałtyn, Lena Szymanek, Bartosz Witalis
    Wpływ wlewów z Morza Północnego do Morza Bałtyckiego na rozwój stada dorsza
    (The impact of inflows from the North Sea to the Baltic Sea on the development of cod stocks)
  • Tomasz Nermer, Stanisław Robak, Łukasz Giedrojć
    Plan gospodarowania zasobami węgorza w Polsce i Europie – wdrożenie i perspektywy
    (Eel management plans in Poland and Europe)
  • Adam Mytlewski
    Ekonomika polskiej floty rybołówstwa bałtyckiego w latach 2010-2014
    (Economics of the Polish Baltic fishing fleet in 2010-2014)
  • Krzysztof Radtke, Henryk Dąbrowski
    Dynamika dorszowego rybołówstwa rekreacyjnego w wybranych portach polskiego wybrzeża w latach 1999-2014
    (Dynamics of cod recreational fisheries in selected ports of the Polish coast during years 1999-2014)
  • Ryszard Bartel, Wojciech Pelczarski, Janina Kardela, Katarzyna Nadolna-Ałtyn, Adam M. Lejk
    Restytucja łososia i troci w wodach Polski: przegląd i kalendarium działań
    (Restitution of salmon and sea trout in Polish waters: a review and a chronology of activities)

 

TOM II – Stan środowiska południowego Bałtyku

  • Piotr Margoński
    Czynniki środowiskowe warunkujące rekrutację ryb w południowym Bałtyku – kierunki badań
    (Environmental factors influencing the recruitment of fish in the southern Baltic Sea – research directions)
  • Marianna Pastuszak, Mariusz Zalewski, Tycjan Wodzinowski, Krzysztof Pawlikowski
    Eutrofizacja w Morzu Bałtyckim – konieczność holistycznego podejścia do problemu
    (Eutrophication in the Baltic Sea – necessity of a holistic approach to the problem)
  • Magdalena Podolska, Katarzyna Nadolna-Ałtyn
    Pasożyty ryb – bioindykatory zanieczyszczenia środowiska czynnikami neurotoksycznymi
    (Fish parasites – bioindicators of environmental pollution with neurotoxic agents)
  • Henryka Dąbrowska, Agnieszka Góra
    Trwałe zanieczyszczenia organiczne u turbota (Psetta maxima) w południowym Bałtyku: stężenia, dystrybucja międzytkankowa, ocena ryzyka
    (Persistent organic pollutants in turbot (Psetta maxima) in the southern Baltic Sea: concentrations, inter-tissue distribution, risk assessment)
  • Szymon Smoliński
    Wskaźniki ichtiofauny w ocenie stanu środowiska morskiego
    (Ichthyofauna indicators in the assessment of the marine environment status)
  • Eugeniusz Andrulewicz
    Amunicja chemiczna w Bałtyku a możliwości skażenia ryb i środowiska morskiego
    (Chemical weapon in the Baltic Sea relation to environmental and fish pollution level)
  • Marzenna E. Pachur, Joanna Pawlak
    Zmiany w składzie pokarmu i odżywianie się dorsza (Gadus morhua) w południowym Bałtyku na przestrzeni ostatnich lat
    (Changes in the food composition and feeding of cod (Gadus morhua) in the Southern Baltic Sea over the past years)

TOM III – Produkty i przetwórstwo rybne

  • Małgorzata Kieliszewska
    Charakterystyka przetwórstwa rybnego w Polsce w latach 2006-2014 na podstawie kwestionariuszy statystycznych RRW-20
    (Characteristics of fish processing in Poland during 2006-2014 based on statistical questionnaires RRW-20)
  • Zygmunt Usydus, Joanna Szlinder-Richert
    Ryby i przetwory rybne na polskim rynku – wartość odżywcza i walory prozdrowotne
    (Fish and fish products on the Polish market – nutritional value and health-promoting qualities)
  • Bogusław Pawlikowski, Andrzej Dowgiałło
    Techniczno-technologiczne uwarunkowania wzrostu przetwórstwa szprotów bałtyckich na cele konsumpcyjne: przegląd badań i prac rozwojowych MIR – PIB
    (Technical and technological conditions for increase in processing of Baltic sprat for consumption purposes: a review of research and development works of the National Marine Fisheries Research Institute (NMFRI))
  • Marcin Rakowski
    Rola portów i przystani morskich w łańcuchu dostaw ryb
    (The role of marine harbours in the fish supply chain)
  • Andrzej Dowgiałło, Bogusław Pawlikowski
    Technologie pozyskiwania wartościowych produktów rynkowych z odpadowych surowców przetwórstwa karpi
    (Technologies of obtaining valuable market products from post-processing carp raw materials)
  • Joanna Szlinder-Richert, Zygmunt Usydus
    Substancje niepożądane w rybach i przetworach rybnych z polskiego rynku
    (Undesirable substances in fish and fish products on the Polish market)
  • Magdalena Raftowicz-Filipkiewicz
    Uwarunkowania gospodarki cyrkularnej w rybactwie śródlądowym na przykładzie Doliny Baryczy
    (Conditions of the circular economy in the inland fisheries on the example of the Barycz Valley (Poland))