W trakcie spotkania przedstawiono historię organizacji oraz długą listę społecznych inicjatyw, w które przez te wszystkie lata, angażowali się członkowie Towarzystwa. Podczas uroczystości wręczono statuetki Towarzystwa Miłośników Gdyni. Wyróżnienia otrzymali: Marszałek Województwa Pomorskiego, Prezydent Miasta Gdyni, Rada Miasta Gdyni oraz nasz Instytut, jako „wyraz uznania za wspieranie działań Towarzystwa i wkład w rozwój miasta oraz regionu”.

Znalezienie się Instytutu w tak zacnym gronie laureatów jest dla nas ogromnym wyróżnieniem. Jeszcze raz gratulujemy jubileuszu i życzymy wielu kolejnych lat owocnej pracy na rzecz Gdyni i jej mieszkańców!

• https://mir.gdynia.pl/wiadomosci-rybackie oraz
• http://rybackie.mir.gdynia.pl/.

SPIS TREŚCI | NR 3-4 (270) • MARZEC-KWIECIEŃ 2026

• Od Redakcji … 1
• 12. Kongres Rybny za nami … 3
• Podsumowanie wyników oceanograficzno-rybackich rejsu r/v Baltica w lutym 2026 roku … 5
• Spotkanie sztuki i nauki w murach PGS w Sopocie … 10
• Wspomnienie z II Polskiej Morskiej Wyprawy Antarktycznej … 12
• Piękna wystawa i Ostatni Honorowy Matias … 17
• Gdynia – miasto otwarte na morze … 19

Rozpoczęto od przeglądu bieżących kwestii wynikających z prac innych grup HELCOM, UE, BALTFISH, BSAC i innych organizacji mających znaczenie dla wspomnianej grupy roboczej HELCOM FISH. Celem było określenie najważniejszych potrzeb i kierunków działania. W ramach spotkania omówiono, między innymi takie zagadnienia jak: wspólne podejście do ekosystemowego zarządzania rybołówstwem, ukończenie rekomendacji HELCOM dotyczących łososia atlantyckiego, kwestie dotyczące monitoringu i ograniczania przyłowu ptaków i ssaków morskich, a także przestrzenne środki ochrony siedlisk i gatunków morskich oraz zaplanowanie działań HELCOM w zakresie zrównoważonej akwakultury.

Katarzyna Nadolna-Ałtyn

Obrady grupy HELCOM FISH 7/2026 ds. zrównoważonego rybołówstwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi (fot. MIR-PIB).

Uczestnicy spotkania HELCOM FISH na dziedzińcu MRiRW (fot. HELCOM Sekretariat).

Na początek przedstawiliśmy gościom zakres działalności MIR-PIB ze szczególnym uwzględnieniem badań dot. badań składu pokarmu, pasożytów i chorób ryb. Pani Magdalena Stawicka – przewodnicząca i założycielka Koła – zapoznała nas z działalnością „PARADISE”, które skupia studentów pierwszego i drugiego stopnia kierunków Biologia, Biotechnologia, kierunku Lekarskiego UWM. Mimo faktu, że Koło powstało stosunkowo niedawno, bo 7 październiku 2024 r., ma już na swoim koncie imponującą listę działań z zakresu realizacji projektów naukowych, organizowania warsztatów, udziału w konferencjach naukowych czy aktywności popularyzujących naukę. Szczególnym zainteresowaniem badawczym Koła cieszy się Anisakis simplex ze śledzi – z niecierpliwością czekamy na powstające prace dyplomowe członków Koła na ten temat. „PARADISE” może się również pochwalić nagrodami za aktywną działalność w tym pierwszym miejscem w kategorii debiut roku w konkursie studenckiego ruchu naukowego StRuNa. Przedstawiciele Koła prezentują swoje wyniki badań na konferencjach naukowych, sięgając po nagrody i wyróżnienia. Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów!

Po prezentacjach przyszedł czas na zapoznanie studentów z najnowszymi elementami infrastruktury MIR-PIB. Pochwaliliśmy się odnowionymi pomieszczeniami na poziomie 200, w których wykonuje się analizy ichtiologiczne. Następnie dzięki gościnności Zakładu Oceanografii Rybackiej i Ekologii Morza MIR-PIB, studenci zapoznali się z możliwościami wykorzystania metody NIR (spektroskopii w niskiej podczerwieni). Potencjał tej metody wraz z przykładami i elementami praktycznymi przedstawiła nam mgr Karolina Jonko-Sobuś z Zakładu Chemii Żywności i Środowiska MIR-PIB. Metoda wzbudziła duże zainteresowanie, zrodziło się wiele pytań oraz pomysły na potencjalne projekty i współpracę w przyszłości. Odwiedziliśmy również Ośrodek Eksperymentalno-Hodowlany MIR-PIB, gdzie prof. Dariusz Fey opowiedział o realizowanych projektach. Studenci byli pod wrażeniem infrastruktury i możliwości badawczych jakie posiadamy.

Na koniec wizyty grupa udała się do Akwarium Gdyńskiego MIR-PIB, gdzie miała niepowtarzalną okazję nie tylko odwiedzenia ekspozycji, ale również zobaczenia zaplecza, po którym w bardzo ciekawy sposób oprowadzał mgr Aleksander Piszcz. Zwieńczeniem było wykonanie zdjęcia członków Koła na tle akwarium z ławicą śledzi, w których mogą być przedstawiciele Anisakis simplex  

Serdecznie dziękujemy wszystkim pracownikom MIR-PIB, którzy zechcieli podzielić się ze studentami swoją pasją, wiedzą i czasem.

Studenci byli bardzo zadowoleni z wizyty w MIR-PIB, co można zobaczyć na profilu facebook Koła.

Katarzyna Nadolna-Ałtyn

Fot. 1. Dr Joanna Pawlak prezentuje swoją pracę naukową dot. badania składu pokarmu ryb i związku z występowaniem pasożytów u ryb (fot. MIR-PIB).

Fot.2. Pani Magdalena Stawicka przedstawia działalność Koła „PARADISE” (fot. R. Stryiński)

Fot. 3. Mgr Karolina Jonko-Sobuś prezentuje możliwości badawcze z wykorzystaniem NIR (fot. MIR-PIB).

Fot. 4. Prof. Dariusz Fey zapoznaje grupę z projektami realizowanymi w Ośrodku Eksperymentalno-Hodowlanym MIR-PIB (fot. MIR-PIB).

Fot. 5. Tajemnice zaplecza Akwarium Gdyńskiego (fot. MIR-PIB).

Fot. 6. Członkowie Koła PARADISE ze śledziami w tle (fot. MIR-PIB).

Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy (MIR-PIB) od 30 III do 20 IV 2026 r. prowadził w całej Polsce największą od lat akcję zarybieniową narybkiem węgorza europejskiego. Zarybienia prowadzono narybkiem szklistym/montée sprowadzonym z Francji poddanym kwarantannie przez ok. 1-2 miesiące w polskich ośrodkach akwakultury.

MIR-PIB realizując projekt pn. „Zarybianie dorzecza Odry i Wisły węgorzem europejskim Anguilla anguilla (L.) w ramach wdrażania Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce” wprowadził do polskich wód łącznie 6,5 mln szt. narybku węgorza w podziale na następujące akweny:

• Zalew Szczeciński – 1 200 000 szt.
• Odra – 320 000 szt.
• Warta – 240 000 szt.
• Noteć – 100 000 szt.
• Jeziora Drawieńskiego Parku Narodowego (DPN) – 60 000 szt.
• Jeziora przymorskie dorzecza Odry – 280 000 szt.
• Zalew Wiślany – 1 000 000 szt.
• Wisła – 700 000 szt.
• Narew – 300 000 szt.
• Bug – 400 000 szt.
• Jeziora mazurskie – 1 200 000 szt.
• Jeziora przymorskie dorzecza Wisły (SPN) – 700 000 szt.

W zarybieniach aktywnie uczestniczyli rybacy, ichtiolodzy, rybaccy użytkownicy wód, przedstawiciele organizacji rybackich i społecznych, takich jak Polski Związek Wędkarski (PZW), a także reprezentanci administracji państwowej, władz lokalnych i służb nadzorczych. Wśród wspierających, a jednocześnie weryfikujących i nadzorujących realizację projektu instytucji znalazły się Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsji (MRiRW), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (RZGW), Państwowa Straż Rybacka (PSR) oraz pracownicy i funkcjonariusze parków narodowych – Drawieńskiego (DPN) i Słowińskiego (SPN). Wszystkim zaangażowanym osobom serdecznie dziękujemy.

Wykonane zarybienia są kluczowym elementem wdrażania Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce (PGZWP), którego głównym celem jest odbudowa populacji węgorza europejskiego. Działania MIR-PIB obejmują również prace naukowe: monitoring stanu żywych zasobów, badania zdrowia ryb, znakowanie narybku oraz badanie składu chemicznego węgorzy.

Kierownicy projektu w MIR:

• dr inż. Tomasz Nermer
• mgr inż. Igor Wawrzyniak

Projekt realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027:

Priorytet 1. Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych; Działanie 1.11. Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko.

Celem operacji jest: Przyczynianie się do ochrony i odbudowy wodnej różnorodności biologicznej i ekosystemów wodnych.

Operacja współfinansowana jest z publicznych środków budżetu krajowego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury (EMFRA).

Beneficjent: Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy

Umowa o dofinansowanie NR FEDR.01.11-IP.01-0009/25.2

#FunduszeUE   #FunduszeEuropejskie

#FunduszeEuropejskiedlaRybactwa   #rybactwo   #EFMRA

 Wartość projektu: 9 844 749,06 zł

 Wysokość wkładu z Funduszy Europejskich: 6 891 324,34 zł

[See image gallery at mir.gdynia.pl] Fotogaleria: Zarybienia węgorzem europejskim (źródło: MIR-PIB)

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Warszawie zaprasza do udziału w III edycji ogólnopolskiego konkursu „Przyjazna Wieś”. Konkurs został objęty Honorowym Patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Stefana Krajewskiego.

Cel Konkursu

Celem konkursu jest zidentyfikowanie i promocja najlepszych projektów zrealizowanych przy wsparciu finansowym Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (które możliwe byłyby do zrealizowania także w ramach PW WPR 2023–2027).

Kategorie konkursu

Projekty można zgłaszać w jednej z trzech kategorii:

1. Poprawa konkurencyjności gospodarstw rolnych
2. Rozwój lokalny, aktywizacja i integracja społeczna
3. Środowisko i działania na rzecz ochrony klimatu

Kto może zgłosić projekt?

Zgłoszenia w konkursie mogą dokonać beneficjenci:

• Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027,
• Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,

w tym m.in. osoby i podmioty prowadzące działalność rolniczą lub inną gospodarczą, realizujące projekty na rzecz rozwoju społeczności lokalnych; administracja samorządowa, lokalne grupy działania (LGD), koła gospodyń wiejskich (KGW), organizacje i stowarzyszenia lokalne i regionalne, przedsiębiorców rolnych, ośrodki doradztwa rolniczego, grupy operacyjne EPI.

UWAGA! W konkursie nie zostaną przyjęte do oceny projekty, które zostały ocenione w pierwszej oraz drugiej edycji konkursu „Przyjazna Wieś” w latach 2023 oraz 2025, laureaci ogólnopolskiego konkursu „Sposób na sukces” (wszystkie edycje) oraz projekty, które znajdują się w Bazie dobrych praktyk — otwórz bazę.

Wszystkie szczegóły wymagań dotyczących zgłaszanych projektów znajdują się w Regulaminie Konkursu, dostępnym na portalu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+.

Kryteria oceny projektów

Każdy projekt będzie oceniany na podstawie tych samych kryteriów oceny, będą to m.in.:

• innowacyjność, nowatorskość projektu,
• adekwatność do potrzeb obszarów wiejskich,
• korzyści społeczne, środowiskowe oraz klimatyczne,
• poprawa sytuacji ekonomicznej oraz tworzenie miejsc pracy,
• trwałość projektu,
• współpracę z innymi podmiotami oraz zaangażowanie interesariuszy,
• powiązania z innymi politykami UE i krajowymi oraz projektami,
• działania upowszechniające oraz możliwości powielania projektu. 

Zgłoszenia

Zgłoszenia projektów do konkursu należy składać wyłącznie poprzez formularz elektroniczny dostępny na portalu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich +.  

NABÓR ZGŁOSZEŃ PROWADZONY JEST DO 31 MAJA 2026 R.

W każdej kategorii konkursowej przewidziane są nagrody finansowe.

• miejsce I – nagroda w kwocie 10 000,00 zł brutto
• miejsce II – nagroda w kwocie 7 000,00 zł brutto
• miejsce III – nagroda w kwocie 5 000,00 zł brutto

Dodatkowo Kapituła Konkursu może przyznać w każdej kategorii wyróżnienia.

Laureaci zostaną ogłoszeni podczas konferencji połączonej z ceremonią wręczenia nagród, która odbędzie się w październiku w Warszawie.

Więcej informacji w tym formularz zgłoszeniowy oraz regulamin konkursu dostępne są na stronie Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich +

Zachęcamy do zgłaszania swoich projektów oraz do śledzenia aktualności na mediach społecznościowych KSOW+: https://www.facebook.com/ksowplus

Organizatorem Konkursu Przyjazna Wieś jest Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, natomiast działania w ramach realizacji Konkursu prowadzone są przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Warszawie.

Spotkania dotyczą rybaków łowiących w kwadratach O6, O7, O8, N7, N8, czyli obszaru gdzie powstanie farma Baltic Power.

Harmonogram spotkań:

• 21 kwietnia (wtorek), godz. 10:00
  Urząd Gminy Ustka
  sala nr 112
  Dunina 24, Ustka
• 21 kwietnia (wtorek), godz. 14:00
  Urząd Miejski w Łebie
  sala MOPS
  Kościuszki 90, Łeba
• 22 kwietnia (środa), godz. 11:00
  Centrum MERK
  Portowa 15, Władysławowo

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci dr. Kennetha Shermana, wybitnego amerykańskiego naukowca, biologa planktonu i jednego z najważniejszych twórców współczesnego podejścia ekosystemowego w badaniach mórz. Dr Sherman zmarł spokojnie w domu, pozostając aktywnym naukowo niemal do końca życia.

Dr Kenneth Sherman był przez ponad 60 lat związany z amerykańską Narodową Administracją Oceaniczną i Atmosferyczną (NOAA), gdzie odegrał kluczową rolę w rozwoju koncepcji Large Marine Ecosystems (LME) – wielkoskalowych ekosystemów morskich, stanowiących dziś fundament zarządzania zasobami mórz na świecie. Od momentu jej sformułowania w 1984 roku aż do ostatnich lat życia pozostawał jej niestrudzonym promotorem i ambasadorem.

Wieloletnia współpraca z Polską i MIR-PIB

Dr Sherman był jedną z kluczowych postaci polsko-amerykańskiej współpracy naukowej w dziedzinie ekologii rybackiej, zapoczątkowanej w 1974 roku. Jako przedstawiciel NOAA pełnił funkcję amerykańskiego koordynatora wspólnego programu badawczego, realizowanego we współpracy z Morskim Instytutem Rybackim.

Był współtwórcą i wieloletnim opiekunem naukowym Centrum Sortowania i Oznaczania Planktonu w Szczecinie, które powstało w 1974 roku i odegrało fundamentalną rolę w analizach planktonu z ekosystemów morskich Atlantyku i Pacyfiku. W środowisku MIR-PIB dr Sherman był często określany jako „ojciec chrzestny” tego Centrum – określenie to dobrze oddaje jego zaangażowanie i wpływ na rozwój tej jednostki.

Fot. Otwarcie Centrum w Szczecinie, 1974 r. – Ken Sherman (drugi od prawej) oraz pierwsi pracownicy (Archiwum MIR-PIB)

W ramach wspólnego programu badawczego realizowano szeroko zakrojone analizy planktonu pochodzącego z różnych regionów świata. Wyniki tych badań przyczyniły się do powstania unikatowych zbiorów danych, wykorzystywanych w ocenie zasobów ryb oraz rozwoju podejścia ekosystemowego w zarządzaniu rybołówstwem.

Rola dr. Shermana w powstanie i rozwój Centrum w Szczecinie

Dr Sherman był bezpośrednio zaangażowany w uruchomienie Centrum Sortowania i Oznaczania Planktonu w Szczecinie w 1974 roku oraz szkolenie pierwszych zespołów badawczych. Przez kolejne dekady regularnie współpracował z naukowcami MIR-PIB zarówno w Szczecinie, jak i w Gdyni, uczestnicząc w pracach rad naukowych oraz spotkaniach Advisory Committee.

Uzyskał także stopień doktora w Morskim Instytucie Rybackim w Gdyni, co dodatkowo podkreśla jego silne związki z polskim środowiskiem naukowym.

Uhonorowaniem jego dorobku było nadanie mu tytułu doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie (obecnie ZUT), stanowiące wyraz uznania dla jego wkładu w rozwój nauki i współpracy międzynarodowej.

Jeszcze w 2019 roku uczestniczył w Gdyni w 45. posiedzeniu polsko-amerykańskiego Komitetu Doradczego (ACM), co było jego ostatnią wizytą w Polsce.

Fot. Jubileusz 45-lecia współpracy naukowej pomiędzy NOAA i MIR-PIB w zakresie ekologii rybackiej (1974-2019) (Archiwum MIR-PIB)

Odznaczenia i wyróżnienia

Za swoje zasługi dla współpracy międzynarodowej oraz rozwoju nauki dr Sherman otrzymał liczne wyróżnienia, w tym:

• Złoty Krzyż Zasługi – nadany przez Prezydenta RP Lecha Wałęsę w 1993 roku,
• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – nadany przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego w 1999 roku za wybitne zasługi w rozwijaniu współpracy polsko-amerykańskiej,
• Medal im. Profesora Kazimierza Demela (1997), przyznany przez Kapitułę Medalu

Fot. Doc. Leonard Ejsymont, kierownik Zakładu, składa gratulacje dr. Kennethowi Shermanowi po nadaniu tytułu doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie (obecnie ZUT), 1989 r. (Archiwum MIR-PIB)

Człowiek współpracy i relacji

Dr Sherman był nie tylko wybitnym naukowcem, ale również osobą o niezwykłej energii i zdolności budowania relacji międzynarodowych. W środowisku współpracowników znany był z determinacji i skuteczności – jak wspominają pracownicy Centrum w Szczecinie, „jednym telefonem potrafił załatwić wszystko”.

Szczególną wartość przypisywał współpracy międzynarodowej oraz relacjom międzyludzkim, które uważał za fundament trwałych projektów naukowych.

Dziedzictwo

Dorobek naukowy dr. Shermana oraz jego wkład w rozwój podejścia ekosystemowego w zarządzaniu zasobami mórz pozostają trwałym elementem światowej nauki. Jego praca przyczyniła się do lepszego zrozumienia funkcjonowania ekosystemów morskich oraz odbudowy zasobów rybnych w wielu regionach świata.

Dla społeczności MIR-PIB pozostanie on na zawsze symbolem wieloletniej, owocnej współpracy polsko-amerykańskiej oraz jednym z najważniejszych współtwórców sukcesu badań planktonu i ekologii rybackiej w Polsce.

Cześć Jego pamięci!

Ekspozycja, dostępna dla zwiedzających przez cały kwiecień, stanowi artystyczną interpretację historii Dalmoru oraz tradycji gdyńskiego rybołówstwa. Prezentowane prace ukazują morskie dziedzictwo Gdyni z perspektywy malarskiej, łącząc walory historyczne z wrażliwością artystyczną.

Wystawa jest dostępna dla wszystkich odwiedzających Akwarium Gdyńskie.

Izabela Wołosiak (fot. W.Podlesińska)

Fotografie z wernisażu wystawy „Dalmor w obrazach. Rybackie impresje z dziejów Gdyni” w Akwarium Gdyńskim MIR-PIB (Weronika Podlesińska)

Powołanie zostało dokonane na kadencję trwającą do 26 maja 2028 roku.

To prestiżowe wyróżnienie stanowi wyraz uznania dla dorobku naukowego oraz zaangażowania Pani Profesor w rozwój badań nad akwakulturą i gospodarką rybacką. Jednocześnie jest to ważny sygnał potwierdzający znaczącą rolę Morskiego Instytutu Rybackiego – PIB w krajowym systemie nauki.

Serdecznie gratulujemy Pani Profesor i życzymy dalszych sukcesów naukowych oraz owocnej pracy w ramach Polskiej Akademii Nauk.