W dniach od 5 do 27 października 2026 r. Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy (MIR-PIB) przeprowadził operację przerzutu węgorzy srebrzystych – dorosłych osobników w stadium wędrówki tarłowej – z Zalewu Wiślanego do Morza Bałtyckiego. Dzięki tej operacji przerzucone węgorze nie będą narażone na śmiertelność i presję połowową po rosyjskiej stronie akwenu i będą miały zwiększone szanse na odbycie tarła i zapoczątkowanie nowego pokolenia węgorzy.

Wspomagana migracja węgorza jest jednym z elementów zaktualizowanego Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce (PGZWP) w ramach europejskiej strategii opisanej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1100/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającym środki służące odbudowie zasobów węgorza europejskiego. Głównym celem unijnej strategii jest odbudowa populacji tego gatunku, tak aby umożliwić wędrówkę do Morza Sargassowego co najmniej 40% węgorzy srebrzystych w stosunku do stanu sprzed zwiększonej presji antropogenicznej i załamania populacji.

Przeprowadzone działania miały charakter pilotażowy i zostały zakończone w momencie odłowienia z Zalewu Wiślanego 8 800 kg węgorzy srebrzystych (9 110 szt.). Żywe węgorze były odbierane od rybaków zaangażowanych w projekt w portach: Krynica Morska, Kąty Rybackie, Nowa Pasłęka, Frombork i Suchacz.

Kluczowe kryteria odbioru ryb dotyczyły ich dojrzałości – gotowości do odbycia wędrówki tarłowej, a także kondycji i warunków przetrzymywania. Ryby były łowione wyłącznie w bezpieczne narzędzia pułapkowe (żaki), następnie krótkotrwale przetrzymywane w zbiornikach z dobrze natlenioną wodą. Odebrane ryby, po weryfikacji i ewentualnym wypuszczeniu sztuk niedojrzałych, były ważone i ładowane do specjalistycznych basenów zainstalowanych na samochodach transportowych. Każdy transport węgorzy kończył się zarybieniem wód Zatoki Gdańskiej w rejonie Portu Nowy Świat (po stronie otwartego morza).

W ramach projektu 100 sztuk węgorzy zostało oznakowanych na zlecenie MIR-PIB przez pracowników Instytutu Rybactwa Śródlądowego – Państwowego Instytutu Badawczego znaczkami akustycznymi. Sygnał wysyłany przez zminiaturyzowane nadajniki umieszczone w ciele ryb będzie odbierany przez hydrofony rozmieszczone na trasie przewidywanej wędrówki węgorzy, między innymi w okolicy Cieśnin Bałtyckich.

Projekt MIGRACJE/26 – „Działania wspierające migrację węgorza europejskiego Anguilla anguilla (L.) z Zalewu Wiślanego do Zatoki Gdańskiej”. realizowany jest w ramach działania „Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko” w zakresie Priorytetu 1. „Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych”, objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027.

Wartość operacji (całkowity koszt operacji): 3 639 275,60 zł

Wysokość współfinansowania z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury (EFMRA): 2 547 492,92 zł

www.rybactwo.gov.pl

[See image gallery at mir.gdynia.pl] Fot: Natalia Kasza

Delegowani przedstawili wyniki zrealizowanych badań konsumenckich oraz badań w sektorze rybnym europejskiego projektu Up4Food (Upcycling side-streams for sustainable and healthy ingredients and new food concepts) finasowanego przez Narodowe Centrum Nauki – w postaci dwóch posterów:

• “Consumer behaviour towards functional foods, dietary supplements and nutrient awareness: A comparative study across five European countries”
• “Industry motivations and future pathways for higher-value utilisation of pelagic fish processing side-streams in France, Norway and Poland”

Konferencja, która odbywała się w nowoczesnym budynku Asia World Expo, była okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń z przedstawicielami jednostek naukowych całego świata, zarówno w zakresie nowoczesnych technologii produkcji żywności i opakowań, jakości żywności tradycyjnej, jak i szukania wspólnych rozwiązań w zakresie metodyki badawczej oraz ujednolicenia limitów poziomu składników stanowiących o bezpieczeństwie produktów żywnościowych.

Ważną rolę w programie tegorocznego spotkania odegrali pracownicy Morskiego Instytutu Rybackiego – Państwowego Instytutu Badawczego. Już pierwszego dnia, 14 października, przedstawiciele Zakładu Ekonomiki Rybackiej MIR-PIB przeprowadzili warsztaty poświęcone praktycznym aspektom wypełniania elektronicznego kwestionariusza RRW-22, służącego do gromadzenia danych statystycznych dotyczących akwakultury. Szkolenie prowadzili Marta Pakowska-Szarota i Norbert Nieżorawski, a moderatorem warsztatów był Tomasz Kulikowski. 

Podczas pierwszej sesji merytorycznej konferencji, 15 października, poświęconej rynkowi, produkcji i konsumentom, Norbert Nieżorawski i Marta Pakowska-Szarota przedstawili prezentację pt. „Obraz polskiej akwakultury w 2025 roku na podstawie badań statystycznych, przy zastosowaniu kwestionariusza RRW-22”. Wystąpienie pozwoliło uczestnikom zapoznać się z aktualnym obrazem krajowej produkcji akwakultury, opartym na danych pozyskiwanych bezpośrednio od producentów ryb.

Kolejnym wystąpieniem przedstawiciela Instytutu była prezentacja Tomasza Kulikowskiego pt. „Co zrobić, by pstrąg nie dzielił losu czarnej porzeczki. Stan obecny i perspektywy rynku konsumenckiego”. Referat dotyczył sytuacji pstrąga na polskim rynku, zmian zachowań i preferencji konsumentów oraz wyzwań związanych z dalszym rozwojem popytu na ryby pochodzące z krajowej akwakultury. 

Udział MIR-PIB w konferencji potwierdził znaczenie Instytutu jako ośrodka dostarczającego sektorowi akwakultury danych statystycznych, analiz ekonomicznych i wiedzy o rynku konsumenckim. 

Organizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie Producentów Ryb Łososiowatych.

Więcej informacji: https://sprl.pl/konferencje/konferencja-2026/

T. Kulikowski

Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pan Jacek Czerniak otwiera konferencję (fot. A. Swacha-Polańska)

• https://mir.gdynia.pl/wiadomosci-rybackie/SPIS TREŚCI
  Od Redakcji ………………………………………………………………….. 1
  Polfish 2026 – trzy dni, które połączyły branżę rybną ………… 3
  Doroczna Konferencja Naukowa Międzynarodowej
  Rady Badań Morza (ICES) ………………………………………….. 6
  Wizyta w Warszawie i Trójmieście Konsul Honorowej RP
  w Nowej Zelandii ………………………………………………………… 9
  Od Centrali Rybnej do rynku sieciowego …………………………… 11
  Z żałobnej karty – prof. dr hab. inż. Janusz Zaucha ……………. 12
  Stan zasobów ryb Bałtyku i doradzane przez ICES
  dopuszczalne połowy (TAC) w 2027 roku ……………………… 13
  Rozród i podchów narybku sandacza w systemach RAS
  z wykorzystaniem populacji z Zalewu Wiślanego ……………… 17
  Zapiski z Wszechoceanu ………………………………………………….. 20

Podczas konferencji przedstawiciele MIR-PIB przedstawili wyniki projektu Up4Food w postaci posteru pt. „Consumer acceptance of food upcycling: cross-country insights from the Up4Food CAWI survey”. Zaś dr Szulecka wygłosiła wykład pt.: „Social Labs as a consumer co-creation tool for upcycled food concepts: results from the Up4Food project”, prezentując zastosowanie laboratoriów społecznych do określenia warunków, jakie muszą być spełnione, by konsumpcji akceptowali produkty wzbogacane składnikami odżywczymi ze strumieni bocznych z przetwórstwa żywności. Prezentacje wyników projektu Up4Food spotkały się z dużym zaciekawieniem uczestników konferencji. Olga Szulecka była także członkiem komitetu naukowego tej konferencji, moderowała jedną z sesji naukowych drugiego dnia konferencji oraz uczestniczyła, jako polski przedstawiciel w spotkaniu narodowych reprezentantów WEFTA.

Ostatniego dnia konferencji, podczas wizyty studyjnej, przedstawiciele MIR-PIB mieli okazję zapoznać się z islandzkim przetwórstwem ryb białych, hodowlą lądową łososi atlantyckich oraz produkcją mikroglonów – Nannochlopsis i Spiruliny z wykorzystaniem energii geotermalnej.

Konferencja WEFTA była znakomitą okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie badań konsumenckich oraz prac technologicznych dotyczących sektora rybnego.

Fot.: Od lewej dr inż. Olga Szulecka oraz dr Marcin Rakowski z Zakładu Ekonomiki Rybackiej MIR-PIB na konferencji WEFTA 2026

Fot.: Wykład dr inż. O. Szuleckiej pt.: „Social Labs as a consumer co-creation tool for upcycled food concepts: results from the Up4Food project”

Fot.: Delegaci MIR na tle posteru prezentującego wyniki projektu Up4Food 

Fot. Wizyta studyjna podczas konferencji WEFTA 2026 – hodowla mikroglonów Nannochloropsis

oraz pesto z dodatkiem spiruliny

Podczas konferencji poruszano bardzo ważne tematy związane z występowaniem u zwierząt dzikożyjących i domowych pasożytów zoonotycznych, tzn. takich, które przenoszą się ze zwierząt na człowieka i wywołują choroby pasożytnicze. Wygłoszonych zostało wiele ciekawych referatów, prezentujących najnowsze wyniki badań, sposoby detekcji pasożytów oraz metody zapobiegania zoonozom. Przewijały się również wątki rozprzestrzeniania się pasożytów w związku z migracją zwierząt rodzimych, jak i gatunków obcych czy postępujących zmian klimatu. Zwracano uwagę na konieczność uświadamiania społeczeństwa zagrożeniami w kwestii bezpieczeństwa żywności. Podnoszenie świadomości konsumentów jest jedną z najlepszych metod profilaktyki zachorowań. 

Dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn z Zakładu Zasobów Rybackich MIR-PIB została poproszona przez organizatorów o wygłoszenie wykładu pt. „Od morza na talerz: niewidzialni pasażerowie – Anisakidae. From the sea to the plate: invisible passengers – Anisakidae.” Podczas prezentacji dr Nadolna-Ałtyn przedstawiła wyniki badań zrealizowanych w MIR-PB w zakresie występowania zoonotycznych nicieni Anisakidae u ważnych pod względem konsumpcyjnym gatunków ryb takich jak dorsz, śledź, szprot, łosoś, stornia czy belona, które odłowione były w Polskich Obszarach Morskich. Zwrócono uwagę na dyspersję nicieni Anisakidae w południowym Bałtyku, przyczyny tego faktu, potencjalne zagrożenia dla konsumentów oraz sposoby minimalizowania ryzyka zachorowania na anisakidozę. Referat wywołał zainteresowanie zarówno ekspertów zajmujących się badaniem podobnych zagadnień w basenie Morza Śródziemnego i Morza Północnego, jak i konsumentów. Świadczy to o ważności badań prowadzonych w MIR-PIB na temat ryb i występujących w nich nicieniach Anisakidae oraz o konieczności ich kontynuowania w rozszerzonym zakresie.

Fot. Na zdjęciu dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn z Zakładu Zasobów Rybackich MIR-PIB

Konferencja była doskonałą okazją do uzupełnienia wiedzy o najnowsze wyniki badań, wymianę doświadczeń i nawiązania kontaktów krajowych i międzynarodowych, co może zaowocować współpracą w przyszłości.

Więcej szczegółów dot. konferencji „Parasites at the Wildlife and Domestic Interface – Challenges for Public Health” pod linkiem: https://konferencjaparazyty2026.pl/

Fot. Dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn wraz z Organizatorkami Konferencji

Fot. Dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn podczas prelekcji

Dr hab. inż. Joanna Szlinder-Richert, prof. MIR-PIB, Zastępca Dyrektora MIR-PIB ds. Naukowych, wystąpiła z prelekcją „Dobra ryba czyli jaka? Mity i prawdy o jakości i bezpieczeństwie ryb”. Wykład koncentrował się na naukowym spojrzeniu na jakość i bezpieczeństwo produktów rybnych oraz zagadnieniach, które często stają się przedmiotem uproszczeń lub nieuzasadnionych obaw konsumentów.

Fot. dr hab. inż. Joanna Szlinder-Richert, prof. MIR-PIB podczas wystąpienia

Zagadnienia technologiczne reprezentował dr inż. Bogusław Pawlikowski, który w prezentacji „Świeżość na dłużej: sprawdzone metody mrożenia i pakowania ryb” omówił możliwości zachowania wysokiej jakości surowca i produktów rybnych poprzez właściwy dobór metod utrwalania, mrożenia i pakowania. Tematyka ta pozostaje bezpośrednio związana z prowadzonymi w MIR-PIB badaniami dotyczącymi technologii przetwórstwa i optymalizacji mrożenia oraz pakowania produktów rybołówstwa.

Fot. dr inż. Bogusław Pawlikowski podczas swojej prelekcji

Tomasz Kulikowski przedstawił dwie prelekcje. W pierwszej – „Rynek ryb w Polsce, UE i na świecie – liczby i ciekawostki” – omówił uwarunkowania rynku rybnego, umieszczając krajową produkcję i konsumpcję w szerszym, europejskim i światowym kontekście. Drugie wystąpienie, „Promocja ryb – czy jest nam potrzebna i kiedy może być skuteczna?”, dotyczyło uwarunkowań skutecznej komunikacji z konsumentami oraz znaczenia właściwie zaplanowanej promocji dla zwiększania zainteresowania produktami rybnymi. 

Fot. mgr inż. Tomasz Kulikowski opowiada o spożyciu ryb w UE

Wydarzenie wyszło poza tradycyjną formułę konferencji. Po wykładach uczestnicy przenosili się do gospodarstwa rybackie „Akwakultura Rybajka” i restauracji Rybi Puzon w Tarnowie, gdzie odbywały się zajęcia praktyczne. Program obejmował m.in. filetowanie i porcjowanie ryb, przygotowywanie dań gorących, produktów garmażeryjnych oraz mniej oczywiste zastosowania ryb – sushi, sashimi i ceviche. Pokazy prowadzili praktycy, w tym szef kuchni Zenon Hołubowski. Ważnym elementem były również prezentacje i degustacje w restauracji Tatarak w Pile, a zwieńczeniem szkolenia – konkurs kulinarny.

Warsztaty prowadzono m.in. z wykorzystaniem pstrąga, karpia, jesiotra i suma afrykańskiego. Taka formuła pozwalała zestawić wiedzę o rynku, wartości i bezpieczeństwie produktów rybnych z umiejętnościami potrzebnymi już bezpośrednio w gastronomii: oceną i przygotowaniem surowca, racjonalnym porcjowaniem oraz tworzeniem atrakcyjnych dań z ryb krajowej akwakultury.

Organizatorami przedsięwzięcia były Nadnotecka Grupa Rybacka i Okręg Nadnotecki Polskiego Związku Wędkarskiego w Pile. Operacja została dofinansowana ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027.

Tekst: T. Kulikowski

Zdjęcia: B. Pawlikowski / T. Kulikowski

Fotorelacja z wydarzenia:

Polskie Towarzystwo Mikrobiologów zostało powołane 31 października 1927 roku. Jego celem jest propagowanie rozwoju nauk mikrobiologicznych i popularyzowanie osiągnięć mikrobiologii. Formami działalności jest organizowanie zjazdów, posiedzeń naukowych, kursów, wykładów i odczytów oraz konkursów prac naukowych; wydawanie i popieranie wydawania czasopism naukowych, książek i innych publikacji z dziedziny mikrobiologii; opiniowanie o stanie i potrzebach mikrobiologii polskiej i występowanie w jej sprawach wobec władz państwowych; współpraca z pokrewnymi stowarzyszeniami w kraju i zagranicą.

Serdecznie gratulujemy!

Już 13 września 2026 r. Spała stanie się miejscem ogólnopolskiego święta plonów. W tegorocznych Dożynkach Polskich, organizowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, weźmie udział również Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy.

Dożynki to święto polskiej wsi, będące wyrazem wdzięczności za zebrane plony oraz pracę osób dbających o bezpieczeństwo żywnościowe Polski. To także okazja do spotkania, poznania polskich tradycji i odwiedzenia licznych stoisk wystawienniczych.

Wśród wystawców znajdziecie również stoisko MIR-PIB! Będziemy na Was czekać i opowiadać o działalności naszego Instytutu, prowadzonych badaniach oraz o tym, czym na co dzień zajmują się nasi naukowcy.

W programie wydarzenia znalazły się m.in. korowód i obrzędy dożynkowe, prezentacja wieńców, występy zespołów ludowych, część artystyczna oraz strefy wystawiennicze i atrakcje dla dzieci.

Kiedy: 13 września 2026 r. (niedziela), od godz. 10:30
Gdzie: centrum Spały, gmina Inowłódz, woj. łódzkie
Wstęp wolny

Zapraszamy do Spały i koniecznie zajrzyjcie na stoisko MIR-PIB. Do zobaczenia!

Podczas tego wydarzenia dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn i dr Joanna Pawlak z Zakładu Zasobów Rybackich MIR-PIB przedstawiły doniesienia naukowe dotyczące łososia atlantyckiego z Morza Bałtyckiego:

1. Katarzyna Nadolna-Ałtyn, Joanna Pawlak, Magdalena Podolska, Adam M. Lejk, Parasites of the salmon (Salmo salar) from the southern Baltic Sea;
2. Joanna Pawlak, Katarzyna Nadolna-Ałtyn, Magdalena Podolska, Adam M. Lejk, Diet composition of Atlantic salmon (Salmo salar) and its role in the transmission of Anisakidae nematodes in the Baltic Sea.

Prezentowane wyniki są efektem badań realizowanych w MIR-PIB w ramach dotacji celowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Udział przedstawicieli MIR-PIB w ICOPA 2026 był okazją do prezentacji wyników badań prowadzonych w Instytucie, wymiany doświadczeń z międzynarodowym środowiskiem naukowym oraz dyskusji na temat kierunków rozwoju badań w Europie i na świecie.

Od lewej: dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn i dr Joanna Pawlak, przedstawicielki MIR-PIB na ICOPA 2026.