• https://mir.gdynia.pl/wiadomosci-rybackie/oraz 
• http://rybackie.mir.gdynia.pl/.

SPIS TREŚCI
Od Redakcji…………………………………………………………………… 1
Polskie firmy rybne na Seafood Expo Global 2026
w Barcelonie ………………………………………………………………. 3
Spotkania Bałtyckiej Rady Doradczej – marzec, maj 2026 ….. 5
„Na bezrybiu i rak ryba” ………………………………………………….. 7
Prof. dr hab. inż. Janusz Zaucha (ur. 1926) Stulatkiem!………… 11
Literackie wodowanie – premiera wspomnień
Henryka Ganowiaka ……………………………………………………. 12
Smocze łodzie ………………………………………………………………… 13
Iwona Sienkiewicz – wspomnienie …………………………………… 14
Zmarł dr Kenneth Sherman – wybitny badacz ekosystemów
morskich i wieloletni współpracownik MIR-PIB …………….. 15
Spożycie ryb i owoców morza w Europie ………………………….. 17
Światło, które odsłania ocean. Bioluminescencja i naukowe
poszukiwania na 23. Millenium Docs Against Gravity …….. 18

Przedstawiciele MIR-PIB uczestniczyli w World Aquaculture Singapore 2026 – największej tegorocznej konferencji poświęconej akwakulturze. W programie konferencji znalazło się 480 prelegentów oraz 561 doniesień naukowych. W trakcie konferencji delegaci MIR-PIB zaprezentowali wyniki badań realizowanych w obszarze biologii, ekologii i ekonomiki akwakultury.

Fot. Uczesnicy World Aquaculture Singapore 2026 

Dr Katarzyna Nadolna-Ałtyn i dr Joanna Pawlak z Zakładu Zasobów Rybackich MIR-PIB przedstawiły doniesienia naukowe dotyczące łososia atlantyckiego w Morzu Bałtyckim: 

• Nadolna-Ałtyn K., Pawlak J., Podolska M., Lejk A.M. „Changes in Condition of Salmon Salmo salar from the Southern Baltic Sea and Blue Growth Assumption”

oraz

• Pawlak J., Nadolna-Ałtyn K., Podolska M., Lejk A.M. „Impact of marine organisms on the potential marine culture of Atlantic salmon Salmo salar in the Baltic Sea based on the diet composition of wild individuals”

Prezentacje te zostały przygotowane w ramach projektu SALcon/25, finansowanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027.

Dr Adam Mytlewski, dr Marcin Rakowski i Tomasz Kulikowski z Zakładu Ekonomiki Rybackiej MIR-PIB zaprezentowali natomiast wyniki badań dotyczących potencjału rynkowego i rozwojowego wybranych kierunków akwakultury:

• Kulikowski T., Mytlewski A., Rakowski M. „Consumer Awareness, Perceived Barriers and Market Potential of African Catfish (Clarias gariepinus): Evidence from Multi-Country Survey”

oraz

• Mytlewski A., Kulikowski T., Rakowski M. – „Opportunities for Growth and Development of Carp Aquaculture in Europe”

Fot. Od lewej: dr A. Mytlewski, dr K. Nadolna-Ałtyn, mgr inż. T. Kulikowski, dr J. Pawlak, dr M. Rakowski

Udział przedstawicieli MIR-PIB w World Aquaculture Singapore 2026 był okazją do prezentacji wyników badań prowadzonych w Instytucie, wymiany doświadczeń z międzynarodowym środowiskiem naukowym oraz dyskusji na temat kierunków rozwoju akwakultury w Europie i na świecie. Konferencja stanowiła również ważne forum kontaktów z partnerami naukowymi i branżowymi, istotnych z perspektywy dalszej współpracy badawczej oraz transferu wiedzy.

Informujemy, że dnia 29 maja 2026 roku została podpisana umowa nr UMOWA NR RYB.rm.070.1.2026 na realizację zadań zleconych Instytutowi przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w ramach której udzielona została dotacja celowa w wysokości 11 716 000,00 zł.

Umowa przewiduje realizacje następujących zadań:

Zadanie 1. Wyniki statystyczne branży rybnej w Polsce ustalonych w Programie Badań Statystycznych Statystyki Publicznej za rok 2025.
Zadanie 2. Program badawczy w zakresie analizy połowów organizmów morskich w wodach Zalewu Wiślanego w 2026 roku wraz z wstępną aktualizacją tarlisk i analizą obszarów wyłączonych z rybołówstwa komercyjnego i rekreacyjnego.
Zadanie 3. Program badawczy w zakresie analizy połowów organizmów morskich w wodach Z. Szczecińskiego, Z. Kamieńskiego, J. Dąbie oraz Z. Pomorskiej w 2026 roku wraz ze wstępną weryfikacją lokalizacji tarlisk i analizą obszarów wyłączonych z rybołówstwa komercyjnego i rekreacyjnego.
Zadanie 4. Wykonanie obliczeń wskaźników biologicznych, ekonomicznych i technicznych dla każdego segmentu polskiej floty rybackiej, sporządzenie oceny równowagi pomiędzy zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów w odniesieniu do każdego segmentu polskiej floty rybackiej na przestrzeni trzech kolejnych lat, oraz sporządzenie planu działania dla segmentów floty, w stosunku do których stwierdzona zostanie strukturalna nadwyżka zdolności, do sprawozdania pt. Raport roczny dotyczący działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością połowową, a wielkością dopuszczalnych połowów, za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2025 r. (tzw. raport flotowy).
Zadanie 5. Kierunki rozwoju rybołówstwa komercyjnego z zastosowaniem modelu zarządzania flotą.
Zadanie 6. Świadczenie doradztwa naukowego i technicznego w zakresie rybołówstwa bałtyckiego.
Zadanie 7. Opracowanie nowoczesnych narzędzi analitycznych do wspomagania racjonalnego zarządzania rybołówstwem.
Zadanie 8. Nowatorskie rozwiązania dla przemysłu rybnego ukierunkowane na poprawę jakości produktu i efektywności wykorzystania surowca prowadzące do poprawy opłacalności produkcji.
Zadanie 9. Ocena źródeł i jakości pokarmu dla ryb (z uwzględnieniem stadiów młodocianych) w wodach przybrzeżnych- zastosowanie markerów troficznych (kwasy tłuszczowe i stabilne izotopy aminokwasów).
Zadanie 10. Mapowanie występowania roślinności strefy brzegowej wielowirnikowym Bezzałogowym Statkiem Powietrznym (BSP)
Zadanie 11. Akwakultura- techniki rozrodu, podchowu i dobrostan ryb.
Zadanie 12. Przegląd najnowszych danych (2024-2026) dotyczących potencjalnego wpływu materiałów niebezpiecznych na ichtiofaunę i rybołówstwo.
Zadanie 13. Rozwój nowoczesnych metod oceny stanu środowiska morskiego.
Zadanie 14. Badanie czynników środowiskowych mogących mieć negatywny wpływ na stan zdrowia, kondycję i zasoby ryb.

Zestawienie prac wykonywanych w MIR-PIB w roku 2026 w ramach dotacji celowej z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

W trakcie spotkania przedstawiono historię organizacji oraz długą listę społecznych inicjatyw, w które przez te wszystkie lata, angażowali się członkowie Towarzystwa. Podczas uroczystości wręczono statuetki Towarzystwa Miłośników Gdyni. Wyróżnienia otrzymali: Marszałek Województwa Pomorskiego, Prezydent Miasta Gdyni, Rada Miasta Gdyni oraz nasz Instytut, jako „wyraz uznania za wspieranie działań Towarzystwa i wkład w rozwój miasta oraz regionu”.

Znalezienie się Instytutu w tak zacnym gronie laureatów jest dla nas ogromnym wyróżnieniem. Jeszcze raz gratulujemy jubileuszu i życzymy wielu kolejnych lat owocnej pracy na rzecz Gdyni i jej mieszkańców!

• https://mir.gdynia.pl/wiadomosci-rybackie oraz
• http://rybackie.mir.gdynia.pl/.

SPIS TREŚCI | NR 3-4 (270) • MARZEC-KWIECIEŃ 2026

• Od Redakcji … 1
• 12. Kongres Rybny za nami … 3
• Podsumowanie wyników oceanograficzno-rybackich rejsu r/v Baltica w lutym 2026 roku … 5
• Spotkanie sztuki i nauki w murach PGS w Sopocie … 10
• Wspomnienie z II Polskiej Morskiej Wyprawy Antarktycznej … 12
• Piękna wystawa i Ostatni Honorowy Matias … 17
• Gdynia – miasto otwarte na morze … 19

Rozpoczęto od przeglądu bieżących kwestii wynikających z prac innych grup HELCOM, UE, BALTFISH, BSAC i innych organizacji mających znaczenie dla wspomnianej grupy roboczej HELCOM FISH. Celem było określenie najważniejszych potrzeb i kierunków działania. W ramach spotkania omówiono, między innymi takie zagadnienia jak: wspólne podejście do ekosystemowego zarządzania rybołówstwem, ukończenie rekomendacji HELCOM dotyczących łososia atlantyckiego, kwestie dotyczące monitoringu i ograniczania przyłowu ptaków i ssaków morskich, a także przestrzenne środki ochrony siedlisk i gatunków morskich oraz zaplanowanie działań HELCOM w zakresie zrównoważonej akwakultury.

Katarzyna Nadolna-Ałtyn

Obrady grupy HELCOM FISH 7/2026 ds. zrównoważonego rybołówstwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi (fot. MIR-PIB).

Uczestnicy spotkania HELCOM FISH na dziedzińcu MRiRW (fot. HELCOM Sekretariat).

Na początek przedstawiliśmy gościom zakres działalności MIR-PIB ze szczególnym uwzględnieniem badań dot. badań składu pokarmu, pasożytów i chorób ryb. Pani Magdalena Stawicka – przewodnicząca i założycielka Koła – zapoznała nas z działalnością „PARADISE”, które skupia studentów pierwszego i drugiego stopnia kierunków Biologia, Biotechnologia, kierunku Lekarskiego UWM. Mimo faktu, że Koło powstało stosunkowo niedawno, bo 7 październiku 2024 r., ma już na swoim koncie imponującą listę działań z zakresu realizacji projektów naukowych, organizowania warsztatów, udziału w konferencjach naukowych czy aktywności popularyzujących naukę. Szczególnym zainteresowaniem badawczym Koła cieszy się Anisakis simplex ze śledzi – z niecierpliwością czekamy na powstające prace dyplomowe członków Koła na ten temat. „PARADISE” może się również pochwalić nagrodami za aktywną działalność w tym pierwszym miejscem w kategorii debiut roku w konkursie studenckiego ruchu naukowego StRuNa. Przedstawiciele Koła prezentują swoje wyniki badań na konferencjach naukowych, sięgając po nagrody i wyróżnienia. Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów!

Po prezentacjach przyszedł czas na zapoznanie studentów z najnowszymi elementami infrastruktury MIR-PIB. Pochwaliliśmy się odnowionymi pomieszczeniami na poziomie 200, w których wykonuje się analizy ichtiologiczne. Następnie dzięki gościnności Zakładu Oceanografii Rybackiej i Ekologii Morza MIR-PIB, studenci zapoznali się z możliwościami wykorzystania metody NIR (spektroskopii w niskiej podczerwieni). Potencjał tej metody wraz z przykładami i elementami praktycznymi przedstawiła nam mgr Karolina Jonko-Sobuś z Zakładu Chemii Żywności i Środowiska MIR-PIB. Metoda wzbudziła duże zainteresowanie, zrodziło się wiele pytań oraz pomysły na potencjalne projekty i współpracę w przyszłości. Odwiedziliśmy również Ośrodek Eksperymentalno-Hodowlany MIR-PIB, gdzie prof. Dariusz Fey opowiedział o realizowanych projektach. Studenci byli pod wrażeniem infrastruktury i możliwości badawczych jakie posiadamy.

Na koniec wizyty grupa udała się do Akwarium Gdyńskiego MIR-PIB, gdzie miała niepowtarzalną okazję nie tylko odwiedzenia ekspozycji, ale również zobaczenia zaplecza, po którym w bardzo ciekawy sposób oprowadzał mgr Aleksander Piszcz. Zwieńczeniem było wykonanie zdjęcia członków Koła na tle akwarium z ławicą śledzi, w których mogą być przedstawiciele Anisakis simplex  

Serdecznie dziękujemy wszystkim pracownikom MIR-PIB, którzy zechcieli podzielić się ze studentami swoją pasją, wiedzą i czasem.

Studenci byli bardzo zadowoleni z wizyty w MIR-PIB, co można zobaczyć na profilu facebook Koła.

Katarzyna Nadolna-Ałtyn

Fot. 1. Dr Joanna Pawlak prezentuje swoją pracę naukową dot. badania składu pokarmu ryb i związku z występowaniem pasożytów u ryb (fot. MIR-PIB).

Fot.2. Pani Magdalena Stawicka przedstawia działalność Koła „PARADISE” (fot. R. Stryiński)

Fot. 3. Mgr Karolina Jonko-Sobuś prezentuje możliwości badawcze z wykorzystaniem NIR (fot. MIR-PIB).

Fot. 4. Prof. Dariusz Fey zapoznaje grupę z projektami realizowanymi w Ośrodku Eksperymentalno-Hodowlanym MIR-PIB (fot. MIR-PIB).

Fot. 5. Tajemnice zaplecza Akwarium Gdyńskiego (fot. MIR-PIB).

Fot. 6. Członkowie Koła PARADISE ze śledziami w tle (fot. MIR-PIB).

Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy (MIR-PIB) od 30 III do 20 IV 2026 r. prowadził w całej Polsce największą od lat akcję zarybieniową narybkiem węgorza europejskiego. Zarybienia prowadzono narybkiem szklistym/montée sprowadzonym z Francji poddanym kwarantannie przez ok. 1-2 miesiące w polskich ośrodkach akwakultury.

MIR-PIB realizując projekt pn. „Zarybianie dorzecza Odry i Wisły węgorzem europejskim Anguilla anguilla (L.) w ramach wdrażania Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce” wprowadził do polskich wód łącznie 6,5 mln szt. narybku węgorza w podziale na następujące akweny:

• Zalew Szczeciński – 1 200 000 szt.
• Odra – 320 000 szt.
• Warta – 240 000 szt.
• Noteć – 100 000 szt.
• Jeziora Drawieńskiego Parku Narodowego (DPN) – 60 000 szt.
• Jeziora przymorskie dorzecza Odry – 280 000 szt.
• Zalew Wiślany – 1 000 000 szt.
• Wisła – 700 000 szt.
• Narew – 300 000 szt.
• Bug – 400 000 szt.
• Jeziora mazurskie – 1 200 000 szt.
• Jeziora przymorskie dorzecza Wisły (SPN) – 700 000 szt.

W zarybieniach aktywnie uczestniczyli rybacy, ichtiolodzy, rybaccy użytkownicy wód, przedstawiciele organizacji rybackich i społecznych, takich jak Polski Związek Wędkarski (PZW), a także reprezentanci administracji państwowej, władz lokalnych i służb nadzorczych. Wśród wspierających, a jednocześnie weryfikujących i nadzorujących realizację projektu instytucji znalazły się Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsji (MRiRW), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (RZGW), Państwowa Straż Rybacka (PSR) oraz pracownicy i funkcjonariusze parków narodowych – Drawieńskiego (DPN) i Słowińskiego (SPN). Wszystkim zaangażowanym osobom serdecznie dziękujemy.

Wykonane zarybienia są kluczowym elementem wdrażania Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce (PGZWP), którego głównym celem jest odbudowa populacji węgorza europejskiego. Działania MIR-PIB obejmują również prace naukowe: monitoring stanu żywych zasobów, badania zdrowia ryb, znakowanie narybku oraz badanie składu chemicznego węgorzy.

Kierownicy projektu w MIR:

• dr inż. Tomasz Nermer
• mgr inż. Igor Wawrzyniak

Projekt realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027:

Priorytet 1. Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych; Działanie 1.11. Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko.

Celem operacji jest: Przyczynianie się do ochrony i odbudowy wodnej różnorodności biologicznej i ekosystemów wodnych.

Operacja współfinansowana jest z publicznych środków budżetu krajowego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury (EMFRA).

Beneficjent: Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy

Umowa o dofinansowanie NR FEDR.01.11-IP.01-0009/25.2

#FunduszeUE   #FunduszeEuropejskie

#FunduszeEuropejskiedlaRybactwa   #rybactwo   #EFMRA

 Wartość projektu: 9 844 749,06 zł

 Wysokość wkładu z Funduszy Europejskich: 6 891 324,34 zł

[See image gallery at mir.gdynia.pl] Fotogaleria: Zarybienia węgorzem europejskim (źródło: MIR-PIB)