Aktualna gospodarka wodno-ściekowo-odpadowa w zakładach przemysłu rybnego w Polsce

Kierownik zadania: dr hab. inż. Zygmunt Usydus, Zakład Chemii Żywności i Środowiska

Dotacja MNiSW 2017 (kontynuowany)    

Z badań prowadzonych w zakładach produkujących konserwy w 2016 roku wynika, że zastosowanie mechaniczno-chemicznego sposobu podczyszczania ścieków pozwoli na znaczącą redukcję wskaźników zanieczyszczeń. Określony stopień redukcji wyniósł: BZT5 o ok. 75%; CHZT o ok. 67%; ekstrakt eterowy o ok. 95%; fosfor o ok. 55%; azot ogólny o ok. 40%. Zastosowanie elementów wspomagających (oddzielenie wód po parowaniu ryb i solanek) powinno wpłynąć na dalszą poprawę jakości odprowadzanych ścieków o dalsze ok. 25%, co pozwoli na uzyskanie parametrów podczyszczonych ścieków zgodnych z wymaganiami oczyszczalni biologicznej.

Flotator wykorzystywany przy podczyszczaniu ścieków przemysłu rybnego (projekt i wykonanie firma EKOBUDEX z Gdańska)

Przetwórczy przemysł rybny wytwarza odpady rybne powstające w trakcie obróbki ryb (odpady kierowane głównie do fabryk mączki rybnej lub bezpośredniego skarmiania dla zwierząt futerkowych) oraz osady powstające przy podczyszczaniu ścieków. O ile z odpadami rybnymi zakłady nie mają kłopotów, to osady z podczyszczania ścieków stanowią znaczący problem. Osadami powstającymi w mechanicznych podczyszczalniach ścieków to przede wszystkim osady z krat i sit oraz piaskowników. W przypadku podczyszczalni mechaniczno-chemicznych dochodzą jeszcze osady pokoagulacyjne, będące znaczącym źródłem białek i tłuszczów. Na podstawie badań prowadzonych w zakładach produkujących konserwy w przybliżeniu można przyjąć, że w skali roku z osadami z rotosita i krat odprowadzanych jest ok. 15 ton azotu i 49 ton tłuszczu, z uwodnionymi osadami pokoagulacyjnymi 40 ton azotu, 18 ton fosforu i 505 ton tłuszczu. Ponadto, w wyniku wirowania kożuchów tłuszczowych otrzymywanych po wstępnej flotacji, można pozyskać ok. 245 ton oleju.

Kierunki wykorzystania tych osadów pozyskiwanych przy podczyszczaniu ścieków technologicznych (po oddzieleniu sanitarnych) to:

  • oleje pozyskiwane w trakcie prasowania osadów pokoagulacyjnych – natłuszczanie pasz lub produkcja koncentratu rybno-mineralnego;
  • osady pokoagulacyjne – produkcja nawozów wapniowo-organicznych wg technologii FuelCal;
  • osady z podczyszczania ścieków – produkcja biogazu;
  • osady pokoagulacyjne i wody po parowaniu ryb – hydrolizaty rybne;
  • osady pokoagulacyjne – produkcja biowęgla do wykorzystania jako nawóz.