Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci dr. Kennetha Shermana, wybitnego amerykańskiego naukowca, biologa planktonu i jednego z najważniejszych twórców współczesnego podejścia ekosystemowego w badaniach mórz. Dr Sherman zmarł spokojnie w domu, pozostając aktywnym naukowo niemal do końca życia.
Dr Kenneth Sherman był przez ponad 60 lat związany z amerykańską Narodową Administracją Oceaniczną i Atmosferyczną (NOAA), gdzie odegrał kluczową rolę w rozwoju koncepcji Large Marine Ecosystems (LME) – wielkoskalowych ekosystemów morskich, stanowiących dziś fundament zarządzania zasobami mórz na świecie. Od momentu jej sformułowania w 1984 roku aż do ostatnich lat życia pozostawał jej niestrudzonym promotorem i ambasadorem.
Wieloletnia współpraca z Polską i MIR-PIB
Dr Sherman był jedną z kluczowych postaci polsko-amerykańskiej współpracy naukowej w dziedzinie ekologii rybackiej, zapoczątkowanej w 1974 roku. Jako przedstawiciel NOAA pełnił funkcję amerykańskiego koordynatora wspólnego programu badawczego, realizowanego we współpracy z Morskim Instytutem Rybackim.
Był współtwórcą i wieloletnim opiekunem naukowym Centrum Sortowania i Oznaczania Planktonu w Szczecinie, które powstało w 1974 roku i odegrało fundamentalną rolę w analizach planktonu z ekosystemów morskich Atlantyku i Pacyfiku. W środowisku MIR-PIB dr Sherman był często określany jako „ojciec chrzestny” tego Centrum – określenie to dobrze oddaje jego zaangażowanie i wpływ na rozwój tej jednostki.
Fot. Otwarcie Centrum w Szczecinie, 1974 r. – Ken Sherman (drugi od prawej) oraz pierwsi pracownicy (Archiwum MIR-PIB)
W ramach wspólnego programu badawczego realizowano szeroko zakrojone analizy planktonu pochodzącego z różnych regionów świata. Wyniki tych badań przyczyniły się do powstania unikatowych zbiorów danych, wykorzystywanych w ocenie zasobów ryb oraz rozwoju podejścia ekosystemowego w zarządzaniu rybołówstwem.
Rola dr. Shermana w powstanie i rozwój Centrum w Szczecinie
Dr Sherman był bezpośrednio zaangażowany w uruchomienie Centrum Sortowania i Oznaczania Planktonu w Szczecinie w 1974 roku oraz szkolenie pierwszych zespołów badawczych. Przez kolejne dekady regularnie współpracował z naukowcami MIR-PIB zarówno w Szczecinie, jak i w Gdyni, uczestnicząc w pracach rad naukowych oraz spotkaniach Advisory Committee.
Uzyskał także stopień doktora w Morskim Instytucie Rybackim w Gdyni, co dodatkowo podkreśla jego silne związki z polskim środowiskiem naukowym.
Uhonorowaniem jego dorobku było nadanie mu tytułu doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie (obecnie ZUT), stanowiące wyraz uznania dla jego wkładu w rozwój nauki i współpracy międzynarodowej.
Jeszcze w 2019 roku uczestniczył w Gdyni w 45. posiedzeniu polsko-amerykańskiego Komitetu Doradczego (ACM), co było jego ostatnią wizytą w Polsce.
Fot. Jubileusz 45-lecia współpracy naukowej pomiędzy NOAA i MIR-PIB w zakresie ekologii rybackiej (1974-2019) (Archiwum MIR-PIB)
Odznaczenia i wyróżnienia
Za swoje zasługi dla współpracy międzynarodowej oraz rozwoju nauki dr Sherman otrzymał liczne wyróżnienia, w tym:
- Złoty Krzyż Zasługi – nadany przez Prezydenta RP Lecha Wałęsę w 1993 roku,
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – nadany przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego w 1999 roku za wybitne zasługi w rozwijaniu współpracy polsko-amerykańskiej,
- Medal im. Profesora Kazimierza Demela (1997), przyznany przez Kapitułę Medalu
Fot. Doc. Leonard Ejsymont, kierownik Zakładu, składa gratulacje dr. Kennethowi Shermanowi po nadaniu tytułu doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie (obecnie ZUT), 1989 r. (Archiwum MIR-PIB)
Człowiek współpracy i relacji
Dr Sherman był nie tylko wybitnym naukowcem, ale również osobą o niezwykłej energii i zdolności budowania relacji międzynarodowych. W środowisku współpracowników znany był z determinacji i skuteczności – jak wspominają pracownicy Centrum w Szczecinie, „jednym telefonem potrafił załatwić wszystko”.
Szczególną wartość przypisywał współpracy międzynarodowej oraz relacjom międzyludzkim, które uważał za fundament trwałych projektów naukowych.
Dziedzictwo
Dorobek naukowy dr. Shermana oraz jego wkład w rozwój podejścia ekosystemowego w zarządzaniu zasobami mórz pozostają trwałym elementem światowej nauki. Jego praca przyczyniła się do lepszego zrozumienia funkcjonowania ekosystemów morskich oraz odbudowy zasobów rybnych w wielu regionach świata.
Dla społeczności MIR-PIB pozostanie on na zawsze symbolem wieloletniej, owocnej współpracy polsko-amerykańskiej oraz jednym z najważniejszych współtwórców sukcesu badań planktonu i ekologii rybackiej w Polsce.
Cześć Jego pamięci!
