W dniach od 5 do 27 października 2026 r. Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy (MIR-PIB) przeprowadził operację przerzutu węgorzy srebrzystych – dorosłych osobników w stadium wędrówki tarłowej – z Zalewu Wiślanego do Morza Bałtyckiego. Dzięki tej operacji przerzucone węgorze nie będą narażone na śmiertelność i presję połowową po rosyjskiej stronie akwenu i będą miały zwiększone szanse na odbycie tarła i zapoczątkowanie nowego pokolenia węgorzy.
Wspomagana migracja węgorza jest jednym z elementów zaktualizowanego Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce (PGZWP) w ramach europejskiej strategii opisanej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1100/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającym środki służące odbudowie zasobów węgorza europejskiego. Głównym celem unijnej strategii jest odbudowa populacji tego gatunku, tak aby umożliwić wędrówkę do Morza Sargassowego co najmniej 40% węgorzy srebrzystych w stosunku do stanu sprzed zwiększonej presji antropogenicznej i załamania populacji.
Przeprowadzone działania miały charakter pilotażowy i zostały zakończone w momencie odłowienia z Zalewu Wiślanego 8 800 kg węgorzy srebrzystych (9 110 szt.). Żywe węgorze były odbierane od rybaków zaangażowanych w projekt w portach: Krynica Morska, Kąty Rybackie, Nowa Pasłęka, Frombork i Suchacz.
Kluczowe kryteria odbioru ryb dotyczyły ich dojrzałości – gotowości do odbycia wędrówki tarłowej, a także kondycji i warunków przetrzymywania. Ryby były łowione wyłącznie w bezpieczne narzędzia pułapkowe (żaki), następnie krótkotrwale przetrzymywane w zbiornikach z dobrze natlenioną wodą. Odebrane ryby, po weryfikacji i ewentualnym wypuszczeniu sztuk niedojrzałych, były ważone i ładowane do specjalistycznych basenów zainstalowanych na samochodach transportowych. Każdy transport węgorzy kończył się zarybieniem wód Zatoki Gdańskiej w rejonie Portu Nowy Świat (po stronie otwartego morza).
W ramach projektu 100 sztuk węgorzy zostało oznakowanych na zlecenie MIR-PIB przez pracowników Instytutu Rybactwa Śródlądowego – Państwowego Instytutu Badawczego znaczkami akustycznymi. Sygnał wysyłany przez zminiaturyzowane nadajniki umieszczone w ciele ryb będzie odbierany przez hydrofony rozmieszczone na trasie przewidywanej wędrówki węgorzy, między innymi w okolicy Cieśnin Bałtyckich.
Projekt MIGRACJE/26 – „Działania wspierające migrację węgorza europejskiego Anguilla anguilla (L.) z Zalewu Wiślanego do Zatoki Gdańskiej”. realizowany jest w ramach działania „Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko” w zakresie Priorytetu 1. „Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych”, objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027.
Wartość operacji (całkowity koszt operacji): 3 639 275,60 zł
Wysokość współfinansowania z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury (EFMRA): 2 547 492,92 zł
Autor filmu: Artur Wolaniecki
