SeaQual

seaqual-tabliczka

Akronim i tytuł

SeaQual – Bezpieczeństwo i jakość żywności pochodzenia morskiego w aspekcie zagrożeń zoonotycznych i toksykologicznych: ocena ryzyka, monitoring i przeciwdziałanie

Opis projektu

Celem projektu są:

  • ocena ryzyka i minimalizacja skutków występowania patogenów, alergenów i substancji toksycznych w rybach;
  • opracowanie nowatorskich, specyficznych i czułych metod molekularnych do wykrywania obecności pasożytów w rybach i produktach rybnych;
  • opracowanie, walidacja i przygotowanie do wdrożenia optymalnych, innowacyjnych technologii wytwarzania produktów rybnych, spełniających wysokie kryteria jakości i bezpieczeństwa;
  • podnoszenie konkurencyjności branży rybnej (na rynku krajowym i międzynarodowym), poprzez odpowiedni system edukacji w zakresie bezpieczeństwa i jakości produktów rybnych oraz poszerzenie wiedzy i kompetencji służb weterynaryjnych i Sanepidu (teoretyczne i praktyczne szkolenia i podręcznik „Dobrych praktyk”);

Projekt SeaQual realizowany jest przez Konsorcjum w składzie: MIR-PIB, PIWet-PIB, A&A Biotechnology i Szkuner sp. z o.o. W roku 2016 w MIR-PIB zrealizowano rejs badawczy na statku r/v Baltica, podczas którego wykonano analizy ichtiologiczne i parazytologiczne dorszy oraz poddano ocenie stan zdrowotny ryb, uwzględniając obecność zmian skórnych (owrzodzenia). Pobrano próby do dalszych badań parazytologicznych, bakteriologicznych i chemicznych. Utworzono bazę danych obejmującą parametry biologiczne analizowanych ryb, obecność zmian chorobowych oraz dane hydrologiczne (temperatura, zasolenie, zawartość O2). Opracowano i zwalidowano procedury analiz chemicznych, niezbędne do realizacji projektu. Opracowano i testowano wstępną strukturę uogólnionych modeli liniowych (GLM) do oceny stopnia zarażenia dorszy nicieniami Anisakidae. Przygotowano metodykę badań dotyczących wpływu parametrów procesu mrożenia oraz przechowywania zamrażalniczego na jakość filetów z dorsza bałtyckiego. Wykonano prace przygotowawcze do przeprowadzenia technologicznych prób mrożenia filetów z dorsza w kontrolowanych warunkach (temperatura i czas). Jakość filetów rybnych będzie oceniana na podstawie wybranych wyróżników sensorycznych, wskaźników chemicznych i fizycznych.

Na podstawie statystycznych modeli zarażenia dorszy nicieniami Anisakidae wykazano najwyższy poziom zarażenia ryb na łowiskach bornholmskich. Zarówno odsetek zarażonych dorszy, jak i intensywność zarażenia była istotnie zależna od długości ryb i przybierała kształt paraboliczny osiągając najwyższe wartości w przedziale długości 60-70 cm a następnie spadała. Spadek ten może wskazywać na wyższą śmiertelność starszych, bardziej zarażonych ryb. Najwyższy odsetek dorszy z owrzodzeniami skóry wykazano w Zatoce Gdańskiej (25,5%). Na łowisku kołobrzesko-darłowskim stwierdzono najniższą ekstensywność występowania owrzodzeń (4,6%).

W oparciu o modelowanie GLM zostanie opracowany system oceny ryzyka (wykaz czynników zwiększających prawdopodobieństwo obecności patogenów i substancji toksycznych w rybach). Wiedza o stopniach zagrożenia zoonotycznego i chemicznego w poszczególnych obszarach Bałtyku pozwoli na planowanie połowów w okresach i rejonach o najmniejszym ryzyku obecności patogenów. Partie ryb pochodzące z obszarów o wyższym stopniu zagrożenia powinny być poddane bardziej szczegółowej kontroli, w celu zapewnienia ich i odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa dla konsumentów. Zostaną określone zasady i warunki optymalizacji procesu mrożenia oraz przechowywania zamrażalniczego (na podstawie testów laboratoryjnych i przemysłowych, z wykorzystaniem zarówno metod i urządzeń konwencjonalnych, jak i technologii kriogenicznej, umożliwiającej bardzo szybkie mrożenie z zachowaniem naturalnej jakości surowców rybnych).

Kierownictwo projektu

dr hab. Magdalena Podolska prof. nadzw.
Zakład Zasobów Rybackich
tel.: +48 587-356-225

Termin realizacji

1 marca 2016 r. – 28 lutego 2019 r.

Informacje finansowe

Projekt współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu: Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo” – BIOSTRATEG, główny koordynator konsorcjum: MIR-PIB

Wartość projektu: 12 892 387,00 zł

Wartość dofinansowania: 11 432 328,00 zł